Roetfilters

Vanaf 1 juni wordt de aankoop van een nieuwe dieselauto met een ultra lage roetuitstoot fiscaal gestimuleerd met een korting van 600 euro op de Belasting Personenauto's Motorrijwielen (BPM). Zo'n ultra lage roetuitstoot voor dieselauto's kan alleen bereikt worden met een roetfilter. Nederland is hiermee het eerste Europese land waar de roetfilter fiscaal wordt gestimuleerd. Naar verwachting zullen meerdere EU-landen dit voorbeeld volgen.

Roetdeeltjes uit dieselauto's vervuilen de lucht en zijn schadelijk voor de gezondheid. Het kabinet vindt het verbeteren van de luchtkwaliteit van groot belang. De slechte luchtkwaliteit veroorzaakt longschade en leidt ertoe dat er jaarlijks duizenden mensen vervroegd overlijden.
Roetfilters vangen meer dan 90% van het schadelijk roet af. Daarmee is het een hele effectieve maatregel om de luchtkwaliteit te verbeteren. De regeling was vorig jaar al aangekondigd door staatssecretaris Van Geel (milieu) in de Nota Verkeersemissies.

Werking

Roetfilters kunnen worden onderscheiden in gesloten "wall flow" filters en in (half) open filters. Het is verleidelijk een roetfilter te zien als een soort zeef waar de uitlaatgassen door heen kunnen en de roetdeeltjes op blijven liggen. Deze voorstelling is echter onjuist. Met name de kleinere deeltjes worden afgevangen doordat zij vastkleven aan de wanden van de porieën van het filtermateriaal. Roetfilters zijn daardoor ook voor de allerkleinste deeltjes effectief. Een roetfilter kan worden gemaakt van keramisch materiaal, bijvoorbeeld Citroën maakt het uit silicium carbide.
Een roetfilter wordt zo dicht mogelijk bij de motor in het uitlaatsysteem gemonteerd. De deeltjes verzamelen zich in het filter. In het roetfilter worden de afgevangen roetdeeltjes periodiek verbrand, elke 200 tot 1000 kilometer. Deze verbranding wordt wel aangeduid met regeneratie. Voor die verbranding is een temperatuur van ca. 600 graden C nodig, die alleen bij zeer hoge motorbelasting wordt bereikt. Om ook bij lagere motorbelasting tot regeneratie te komen wordt of kunstmatig de temperatuur van het uitlaatgas opgevoerd, of door verhoging van het aandeel stikstofdioxide in het uitlaatgas met een oxidatiekatalysator en/of toevoeging van een additief aan de brandstof, zoals ceriumoxide cerine, de ontstekingstemperatuur van het roet verlaagd. Brandstofadditieven hebben als nadeel dat zij tot asvorming leiden waardoor de standtijd van het filter wordt beperkt. Sensoren in het filter signaleren wanneer deze verbranding, die een aantal minuten duurt, moet gebeuren. Andere mogelijke filtermaterialen zijn sintermetaal of gestapelde laagjes metaalgaas en metaalplaat, in alle gevallen voorzien van een katalytische coating. Keramische wall flow filters worden op dit moment vooral toegepast bij nieuwe dieselauto's.

Voor het achteraf uitrusten van bestaande dieselauto's met een roetfilter komen de (half) open filters meer in aanmerking. Hierbij is immers geen ingreep vanuit het motormanagement mogelijk om de uitlaatgastemperatuur te verhogen, waardoor een gesloten filter verstopt zou kunnen raken. Gesloten filters hebben een rendement van bijna 100 %. Half open filters zijn, afhankelijk van de rijomstandigheden, 30 tot 70 % effectief.
Bij het toevoegen van een roetfilter is het streven dat het motorvermogen niet wordt verminderd, maar het kan voorkomen dat de motor 2-4 % meer brandstof verbruikt.

Fiscale stimulering

Nederland loopt hierop vooruit, want vanaf 1 juni 2005 wordt de aankoop van een nieuwe dieselauto met een ultra lage roetuitstoot fiscaal gestimuleerd met een korting van 600 euro op de Belasting Personenauto's Motorrijwielen (BPM).
Nederland is hiermee het eerste Europese land waar de roetfilter fiscaal wordt gestimuleerd. Naar verwachting zullen meerdere EU-landen dit voorbeeld volgen. De achtergrond hiervan is dat de problematiek rond fijn stof in Nederland ernstig is.
Op 1 april 2006 is het ministerie van VROM met een subsidieregeling gekomen die een bijdrage van € 400 toekent aan automobilisten die een bestaande dieselauto (bouwjaar vanaf 1995) van een filter voorzien. Uiteraard moet zo'n filter dan wel aan bepaalde kwaliteitseisen voldoen. Vanaf 1 juli 2006 wordt dit bedrag tijdelijk verhoogd naar € 500. Dit bedrag zou ongeveer 80% van de kosten van het roetfilter dekken, dus 20% van de investering is voor rekening van de eigenaar. De verwachting is dat de kosten voor inbouw zal dalen naarmate er vaker roetfilters worden ingebouwd. De subsidie zal dan ook worden verlaagd.